ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ: ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ‘ਚ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ‘ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਨੋਖੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟੀਕ ਯਾਰਕਰ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਰਾਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ।

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਰੜ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਸੈਕਟਰ 36, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੱਕ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਸਵੰਤ ਰਾਏ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਆਕਾਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰੈਂਪਟਨ (ਕੈਨੇਡਾ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਗੁਰਲੀਨ ਕੌਰ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018-19 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅੰਡਰ-23 ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀਆਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ (ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਲਿਸਟ ਏ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਰਣਜੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਬਲਕਿ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿੰਗ ਕਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਆਈਪੀਐੱਲ 2019 ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਖਰੀਦਿਆ। 2022 ਦੇ ਆਈਪੀਐੱਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਟੀਕ ਯਾਰਕਰ ਅਤੇ ਡੈੱਥ-ਓਵਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੋਈ। 2023 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੈਂਟ ਕਾਊਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਲਈ ਕਾਊਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਖੇਡੀ। ਆਈਪੀਐੱਲ 2025 ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਆਰਟੀਐੱਮ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖਰੀਦਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਡੈਬਿਊ ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਟੀ-20 ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਟੀ-20 ਮੈਚ ਵਿੱਚ 2 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2021 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੌਰੇ ਲਈ ਨੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ 7 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤਾ। 2022 ਦੇ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਗੇਂਦ ‘ਤੇ ਵਿਕਟ ਲਈ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (10) ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।

ਸਾਲ 2024 ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਾਸ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2024 ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 17 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2024 ਦਾ ‘ਸਰਬੋਤਮ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ’ (Men’s T20I Cricketer of the Year) ਐਲਾਨਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣੇ। ਸਤੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਏ। ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਅਤੇ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨੇ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 110 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀ20 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ 2026 ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੈ। ਰੌਬਿਨ ਉਥੱਪਾ ਵਰਗੇ ਮਾਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ਿਤ ਰਾਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਵਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਕੋਚਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਉੱਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ।