Bordermen Marathon

ਬਾਰਡਰਮੈਨ ਮੈਰਾਥਨ 2026: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਦੌੜਿਆ ਜਜ਼ਬਾ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਫਿਟਨੈਸ ਦਾ ਸੁਮੇਲ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਵਸੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤੀ ਸਵੇਰ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਜੋਸ਼ ਭਰੀ ਸੀ। ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੌੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾ ਸੀ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ। ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (BSF) ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ “ਬਾਰਡਰਮੈਨ ਮੈਰਾਥਨ 2026” ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਇਸ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ BSF ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰਹੱਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮਿਸਾਲ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਥੀਮ: ਸਰਹੱਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ

ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਮੈਰਾਥਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਥੀਮ “Hand in Hand with Border Population” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅਕਸਰ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰਿਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਮੈਰਾਥਨ ਨੇ ਇਹ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਮਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਦੀ ਪਹਿਲ

ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਇਹ ਆਯੋਜਨ ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ (Diamond Jubilee) ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। BSF ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ, ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਊਰਜਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਅਟਾਰੀ ਤੱਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਰਗ

ਮੈਰਾਥਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਟਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਇਹ ਉਹੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਰੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਮਾਹੌਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਖਿੱਚ ਸੀ। ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ, ਇਸ ਦੌੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਆਯੋਜਨ ਦਾ ਘੇਰਾ ਇੰਨਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ “ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ” (AFI) ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌੜਾਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਐਥਲੀਟ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

13,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ

ਇਸ ਸਾਲ, 13,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ:

ਫੁੱਲ ਮੈਰਾਥਨ (42.195 ਕਿਲੋਮੀਟਰ): ਜੇਤੂ ਲਈ 1.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ।

ਹਾਫ ਮੈਰਾਥਨ (21.097 ਕਿਲੋਮੀਟਰ): ਜੇਤੂ ਲਈ 75,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ।

10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਨ: ਜੇਤੂ ਲਈ 40,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ।

ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਰਾਲੇ

ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਈਕਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਕਦਮ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਹਿਰਦ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ।

ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਈ ਮਹਿਲਾ ਦੌੜਾਕ ਦਾ ਅਨੁਭਵ

ਇਸ ਮੈਰਾਥਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਈ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਲਟਰਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਬੀਐਸਐਫ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇਹ ਦੌੜ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੌੜਨਾ ਸਿਰਫ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਟਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਦੌੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਉਸਨੇ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜੰਮੂ ਦੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼: “ਸਿਹਤ ਹੀ ਅਸਲੀ ਦੌਲਤ”

ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਆਏ ਦੌੜਾਕ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇਸ ਮੈਰਾਥਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, BSF ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਅੱਜ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਰੀਰ ਹੀ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਿਟ ਇੰਡੀਆ ਮੂਵਮੈਂਟ

ਇਸ ਆਯੋਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਵੀ ਸੀ। ਮੈਰਾਥਨ ਨੂੰ “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ” ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੌੜ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ “ਫਿਟ ਇੰਡੀਆ ਮੂਵਮੈਂਟ” ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਫਿਟਨੈਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟੀਚਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਆਦਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ

ਜਦੋਂ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੈਨਿਕ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌੜਾਕ ਇੱਕੋ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਕਦਮ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਏਕਤਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਹੈ। ਦੌੜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਕੂਨ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ।

ਬਾਰਡਰਮੈਨ ਮੈਰਾਥਨ 2026 ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਆਯੋਜਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਰਨ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਨਗੇ।

Post navigation

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਰਮਨਦੀਪ ਨੇ JEE Main 'ਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ‘ਚੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਦੇ…

Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *