ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਡਰ ਵਿਚਕਾਰ: ਕਿਰਪਾਨ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਏ ਕਤਲ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਨੂੰ 18 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਉਮਰ ਕੈਦ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਕੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹਥਿਆਰ ਕਿਰਪਾਨ ਸੀ – ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਖੰਜਰ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਈਜਲ ਫੈਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਰਿਫਾਰਮ ਯੂਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਿਫਾਰਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬੁਲਾਰੇ ਰੌਬਰਟ ਜੇਨਰਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖੰਜਰ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਖਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ – ਕਿ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਖੰਜਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜਿਸਦਾ ਧਰਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਬਾਨਾ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਚਾਕੂ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ – ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਸਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਘਿਨਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਪੀੜਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਰਕ ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ “ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।” ਡੇਗਵਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਇਸ ਕਹਿਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਹਿੰਸਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ (ਦਿਗਵਾ) ਪੂਰੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।” ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿਗਵਾ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ “ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਟ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ – ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 150 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਾਤਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਬਲੇਡ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੱਜ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਸਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਗਵਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਛੁਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਨਿਹੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਬਲੇਡ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਵਕਰ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਕਤਲ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਜਾਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀਮਤ ਹੈ।” ਯੂਕੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹਿਨ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ, ਕਿਰਪਾਨ ਫਰਜ਼, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਥਾਪਿਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਸੋਧਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ – ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੇਖਕ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ।