ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਡਰ ਵਿਚਕਾਰ: ਕਿਰਪਾਨ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਏ ਕਤਲ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਨੂੰ 18 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਉਮਰ ਕੈਦ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹਥਿਆਰ ਕਿਰਪਾਨ ਸੀ – ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਖੰਜਰ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਈਜਲ ਫੈਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਰਿਫਾਰਮ ਯੂਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਿਫਾਰਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬੁਲਾਰੇ ਰੌਬਰਟ ਜੇਨਰਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖੰਜਰ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਖਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ – ਕਿ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਖੰਜਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜਿਸਦਾ ਧਰਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।”

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਪੀੜਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਰਕ ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ “ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।” ਡੇਗਵਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਚਾਕੂ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਇਸ ਕਹਿਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਾਤਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਬਲੇਡ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਜਾਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ “ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ” ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਬਲੇਡ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਵਕਰਦਾਰ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ।

ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਰਸਮੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਧਾਰਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਯੂਕੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹਿਨ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਬਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: “ਇਹ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਇੰਡੀਅਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ) ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ੀਤਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕਲੰਕਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ, ਕਿਰਪਾਨ ਫਰਜ਼, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਥਾਪਿਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਸੋਧਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ – ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੇਖਕ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ।