ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਵਾਕਿਫ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਇੱਕੋ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੰਗਰ ਤਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛਕਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਚੰਬਲ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ “ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਸਿੱਧ ਸਰਸਾਈ ਜੀ” ਵਿਖੇ ਇਹ ਅਨੋਖੀ ਮਰਿਆਦਾ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਸਿੱਧ ਸਰਸਾਈ ਜੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛਕ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਕੋੜ੍ਹ ਦਾ ਰੋਗੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛਕ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ?” ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਬਾਬਾ ਸਿੱਧ ਸਰਸਾਈ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰ
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ “ਇਸ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਲਾ ਛੁਹਾਓ।” ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਰਾਮਾਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਲਾ ਛੁਹਾਇਆ, ਉਹ ਰੋਗੀ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ‘ਰੱਖ’ ਲਗਾਏਗਾ, ਉਸਦੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮ
ਇਹ ਰੱਖ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲੰਗਰ ਛਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਮਿਲੀ ਰੱਖ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
- ਸ਼ਰਧਾ ਵਜੋਂ ਸਵਾ ਕਿਲੋ ਗੁੜ ਲਿਆਉਣਾ।
- ਅਰਦਾਸ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਨਾ।
- 40 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੀਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ।
ਪਿੰਡ ਚੰਬਲ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
Leave a Comment