ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ: ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੱਕਾ ਕੰਡਿਆਲਾ ਦੀ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਲਈ ਹਾਕੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਾਂ ਕੌਮੀ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ—ਆਪਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ।

ਅੱਜ 25 ਸਾਲਾ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ 44 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ 1-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਬਲਜੀਤ ਇਸ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਚ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤਗਮੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਉਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਖੇਡਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਕਹਾਣੀ

ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲਜੀਤ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਵੇਰੇ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਲਜੀਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਕਿ ਉਹ ਇੰਨੀ ਸਵੇਰੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਲਜੀਤ ਦੀ ਵੀ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਸੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।

ਬਿਹਤਰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪ ਲਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਖੇਡ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਹਾਕੀ ਲਈ ਬਦਾਮ ਅਤੇ ਛੋਲੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਨ

ਬਲਜੀਤ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਹਾਕੀ ਵਰਗੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹੁਨਰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲਜੀਤ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੋਚ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਮੰਗ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇ।

ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।

ਬਲਜੀਤ ਲਈ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗਣਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਸ ਹਾਕੀ ‘ਤੇ ਕਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ, ਉਹੀ ਬਣੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ

ਬਲਜੀਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਲਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਹੁਣ ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਲਜੀਤ ਦੀ ਹਾਕੀ ‘ਤੇ ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹਾਕੀ ਬਲਜੀਤ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅੱਜ ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਬਲਜੀਤ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ‘ਤੇ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਤੱਕ

ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਕੀ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ।

ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਿਡਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਲਈ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2018 ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਅਤੇ 2021 ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡੀ।

2026 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਉਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ 1-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਮੈਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਇਸ਼ਿਕਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਮਿੰਟ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੀ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ 10ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਗੋਲਕੀਪਰ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਬਚਾ ਕੇ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ 1982 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

“ਦਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਹੈ”

ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਨੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।
ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:
“ਦਿੱਲੀ ਨੀ ਜਾਣਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਆਪਾਂ ਚੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਮੈਡਲ ਲੈ ਕੇ।”

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਤਗਮਾ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੱਕਾ ਕੰਡਿਆਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹਾਕੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਲਜੀਤ ਲਈ ਪਿੰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਆ ਸਕਣ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਿੱਤੀ।

ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੇ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹੀ ਕੁੜੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।