ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਕਾਦੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਦਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ, ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਧਾਰੀਵਾਲ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਨੰਬਰ 6 ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਦੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪਛਾਣ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਰ ਕਾਦੀਆਂ ਹਲਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਲਗਭਗ 79 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਲਾਕਾ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਚੋਣੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਵੋਟਰ ਅੰਕੜੇ
2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਦੀਆਂ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 1 ਲੱਖ 82 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 95 ਹਜ਼ਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 86 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 223 ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਾਰੀਵਾਲ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਕਾਦੀਆਂ ਹਲਕੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੜੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਪਕੜ
ਕਾਦੀਆਂ ਹਲਕਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਗੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। 1977 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2022 ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬਾਜਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
2012 ਵਿੱਚ ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਬਾਜਵਾ, 2017 ਵਿੱਚ ਫਤਿਹਜੰਗ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ—ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ ’ਤੇ ਕਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ।
2022 ਵਿੱਚ ਤਿਕੋਣਾ ਮੁਕਾਬਲਾ
2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤਿਕੋਣਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ 48,679 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਮਾਹਲ ਨੂੰ 41,505 ਵੋਟਾਂ, ਜਦਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਸੇਖਵਾਂ ਨੂੰ 34,916 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ 7,174 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਾਜਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕੜ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੋਟ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੀ ਹਨ।
ਅਗਲੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅਗਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਬਾਜਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਕਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵੋਟਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਦੇਣਗੇ।
ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਚੋਣੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਸੜਕਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰੀਵਾਲ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਰਾਸਤ
ਕਾਦੀਆਂ ਹਲਕੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰੀਵਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ 1880 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਨਿਊ ਐਗਰਟਨ ਵੂਲਨ ਮਿੱਲ ਕਦੇ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੱਪੜਾ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਧਾਰੀਵਾਲ ਦੀ ਇਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਰੈਡਕਲਿਫ਼ ਰੇਖਾ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ, ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕਾਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਚੋਣੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Leave a Comment