11 ਸਾਲ ਇਟਲੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਵਰਿੰਦਰ, ਦੱਸਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉਹ ਪੱਖ ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਮਾਈ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਰੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਰਿੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖੀ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਗਏ ਸਨ ਵਰਿੰਦਰ

ਵਰਿੰਦਰ 2015 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਲਗਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਇਟਲੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਵੀ ਇਟਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਰਿੰਦਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟਰਗਲ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਲਗਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਸਮਝਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਵਰਿੰਦਰ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਢਾਲਣਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੈਂਟ ਦੇਣ ਤੱਕ, ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਤੱਕ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸਮਾਂ

ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਸਾਲ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਸਾਲ ਕਿੱਥੇ ਲੰਘ ਗਏ। ਕੰਮ, ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਉਹ ਪੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਿੰਦਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਕਮਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਹੈ

ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕਮਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਡੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਰਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 12-12 ਜਾਂ 14-14 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਹਰੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੇ। ਕਿਰਾਇਆ, ਘਰ ਦਾ ਖਰਚਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਈ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਵਰਿੰਦਰ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ, ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ

ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਰਿੰਦਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਚੈਨਲ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਵਰਿੰਦਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦੂਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਮਨਾਉਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਸਰ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਵਿੱਖ?

ਵਰਿੰਦਰ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 12-14 ਘੰਟੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਵੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। 2025 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਪਿੱਛੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਆਮਦਨ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਨਾ ਜਾਣ, ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਮ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕੇ। ਵਰਿੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਸੇ ਪਾਸੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ

ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਿੰਦਰ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਹੈ।

ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਵਰਿੰਦਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਜਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮੌਕੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਪਰ 11 ਸਾਲ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਾਈ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੇ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇੰਨੇ ਸਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵਰਿੰਦਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ’ਤੇ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਹਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸੇ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।