ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਬਹਾਦਰੀ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਜਨੂੰਨ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ 350ਵੀਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਭਰਪੂਰ ਖੋਜ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ “ਸਿੱਖਸ ਇਨ ਬੈਂਕਿੰਗ” ਦ ਲੀਗੇਸੀ ਆਫ ਟਰੱਸਟ, ਐਕਸੀਲੈਂਸ, ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਇਮਪੈਕਟ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ, 40 ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਟੱਡੀ ਸਰਕਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਸ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਖੰਡਤਾ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੀਂਹ: ਸਿੱਖ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਬੈਂਕਿੰਗ – ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਨੀਂਹ 1908 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ “ਸਿੱਖ ਬੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 40 ਉੱਘੇ ਸਿੱਖ ਬੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਗੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਬੈਂਕਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ (ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ) ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ (ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਲੰਮੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਸ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸ. ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਜੈ ਬੰਗਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਛੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਪਿਰਿਟ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ, ਨੇਤਰਤਵ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪਰ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ – ਨੈਤਿਕਤਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਥਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਬੈਂਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖ ਬੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਲੇਖਕ, ਸ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ: ਕਿਤਾਬ ‘ਚ ਵਰਣਿਤ ਨੈਤਿਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਇਨੀਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੱਕ, ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇਹ 340 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ, ਚਿੱਤਰਿਤ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ – ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Leave a Comment