ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਿਖ ਰਹੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ

ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹੋਵੇ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ BSF, ਕੁੜੀਆਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਰਦੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰ-ਦੀਵਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ BSF ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਭਰਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਤ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਣ, ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹੀ ਰਫਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਖਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੈ।

ਅਮਾਨਤ ਸਿੱਧੂ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਮਿਸਾਲ

ਹਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ, ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਾਨਤ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਸਦੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਅਮਾਨਤ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਫੜਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਲੈ ਗਏ।

ਅਮਾਨਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪੋਰਟਰ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਮੈਡਲ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ – “ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ” ਅਮਾਨਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਮਾਨਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਫ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ – ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ।

ਸ਼ਾਂਤੀ: ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ‘ਚ ਤਪ ਕੇ ਨਿਖਰੀ ‘ਕਿੱਕ ਬਾਕਸਰ’

ਜਿਥੇ ਅਮਾਨਤ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ, ਉਥੇ 28 ਸਾਲਾ ਕਿੱਕ ਬਾਕਸਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਲਗਾਤਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ।

ਸਮਾਜ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਵੇਰੇ 4:30 ਵਜੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਤਾਅਨੇ ਸੁਣਨੇ ਪਏ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ-ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਚਪੇੜ ਹੈ ਜੋ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਕੋਮਲ: ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੀ ਲੜਾਈ

ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਭੈਣ ਕੋਮਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ। ਪਰ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਅੱਜ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਟਰਾਫੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਗੌਰਵ ਨਾਲ ਚੌੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੋਮਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੈਲਫ-ਡਿਫੈਂਸ (ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ) ਹਰ ਕੁੜੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵੱਧ ਰਹੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੋਨੀਆ: ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ

ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੀਆ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ “ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਪੋਰਟਸ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ” ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਅੱਜ 5ਵੀਂ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਲਗਭਗ 400 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸੋਨੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਹਿਜਪ੍ਰੀਤ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੋ ਯੂਟਿਊਬ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਸੀ, ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਯਤਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ “ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ” ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ

ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਤੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਸੋਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁਕਾਮ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਿਥੇ ਹਰ ਕੁੜੀ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕੇਗੀ – “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਉੱਡਣ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ”।