ਹਰ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਆਸੀ ਮਿਜ਼ਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਇਸੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਚੋਣ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਲਕੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੈਂਟਰਲ’ (ਹਲਕਾ ਨੰਬਰ 17) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਧੜਕਣ: ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੈਂਟਰਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹਲਕਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰਾਸਤ, ਆਸਥਾ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਇਸੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਿਵੇਂ ਹਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਕਟੜਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਇਸੇ ਹਲਕੇ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੈਂਟਰਲ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਲਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰੀ, ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1,45,401 ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 76,488 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 68,827 ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 138 ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 85 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ 1,745 ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਘਰ ਬੈਠੇ ਡਾਕ ਮਤ ਪੱਤਰ (Postal Ballot) ਰਾਹੀਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ: ਦਿੱਗਜਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਅਤੇ 2022 ਦਾ ਬਦਲਾਅ
ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਲਚਸਪ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਚਿਹਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਬਲਰਾਮ ਦਾਸ ਟੰਡਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਚਾਵਲਾ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੀਟ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੋਨੀ ਇੱਥੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਜੇ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 14,000 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪ (AAP) ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਭਾਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਹਨ। ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ, ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਘਾਟ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਸੀਵਰੇਜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਹੀ ਭੀੜ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਦੇ ਬਹੁਤ ਹਨ ਸਫ਼ਾਈ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਕੰਮ ਹਾਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਜਦਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਬੰਦ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਰਲਡ ਕਲਾਸ ‘ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ’ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾ ਜੋ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿਣ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੈਂਟਰਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 3 ਖ਼ਾਸ ਤੱਥ
- ਬਰਾਬਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਤੁਲਨ: ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੈਂਟਰਲ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਨਾ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ।
- ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਘਾਟ: ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਕੋਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਬੀਜੇਪੀ-ਅਕਾਲੀ ਗਠਜੋੜ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸੀਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਰਹੀ ਹੈ।
Leave a Comment