ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟ੍ਰੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰ ਨੇ ਦੋ-ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ (Air Vice Marshal) ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਏਅਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਖੇ ਸਹਾਇਕ ਮੁਖੀ ਆਫ਼ ਦ ਏਅਰ ਸਟਾਫ਼ (ਸਿੱਖਿਆ) ਦਾ ਆਪਣਾ ਉੱਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF) ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰਦੀ ਦੇ ਕਾਲਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਸਟਾਰ ਸਜਾਏ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਮ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟ੍ਰੀਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰਾਂ ਹੀ ਤਿੰਨ-ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਯਾਨੀ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਆਰਤੀ ਸਰੀਨ ਤਿੰਨੋਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮੁਖੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਵਉੱਚ ਰੈਂਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾਨ-ਮੈਡੀਕਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰ ਦਾ ਦੋ-ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟ੍ਰੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਣ ਤਿੰਨੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਲੜਾਈ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਵੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। 18 ਜੂਨ 1994 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਈ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਫੀਲਡ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਕਮਾਂਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਤੇ ਏਅਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸੰਸਥਾਨ IIT ਕਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ IAF ਚੇਅਰਜ਼ ਆਫ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ
ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਨਾਮਵਰ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਿਸਾਲੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਸੈਨਾਵਾਂ (Tri-Services) ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰ ਬਣੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਰਿਹਾ।
ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ
ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਅੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਲਗਭਗ ਹਰ ਲੜਾਕੂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਲੜਾਕੂ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਮਾਂਡ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਹਰ ਉੱਚੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਬਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Leave a Comment