National Doctor’s Day: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਆਈਕਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਹਰ ਸਾਲ 1 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ National Doctor’s Day ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਸੀਹਾਵਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਆਈਕਨਾਂ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਆਓ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ।

ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ.) ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਜਾਜ – ਤਿੰਨੋਂ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ

ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਜਾਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਤਿੰਨੋਂ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ – ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1981), ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ (1982) ਅਤੇ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ (2009) ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AIIMS ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।

ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੁੱਘ – ਭਾਰਤੀ Nephrology ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ

ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੁੱਘ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘Nephrology’ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ PGIMER, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਨੈਫਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨੈਫਰੋਲੋਜੀ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਕੋਰਸ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਇਨ – ਲਿਵਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੇ ਮਾਹਿਰ

ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਇਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘Pioneer of Liver Transplantation’ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫ਼ਲ ਲਿਵਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਿਵਰ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਸ਼ੋਕ ਸੇਠ – ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਸੀਹਾ

Cardiology ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਾਮ, ਡਾ. ਅਸ਼ੋਕ ਸੇਠ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਅਤੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ’ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।

ਡਾ. ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਲਾਲ ਵਾਹੀ – ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ

PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਪੀ. ਐਲ. ਵਾਹੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਦਵਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਡਾ. ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਥ ਛੁਟਾਨੀ – ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ

ਡਾ. ਪੀ. ਐਨ. ਛੁਟਾਨੀ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ’ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੋਪੜਾ – ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਮੋਢੀ

ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਡਾ. ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤਲਵਾੜ – ਪੇਸਮੇਕਰ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮਾਹਿਰ

AIIMS ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਕੇ. ਕੇ. ਤਲਵਾੜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ “Implantable Cardioverter Defibrillator” ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਡਾ. ਜਗਤ ਰਾਮ – ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨੂਰ ਦੇ ਰਾਖੇ

PGIMER ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੇਤਰ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਜਗਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮੁਫ਼ਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕੈਂਪ ਲਗਾ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੁਫ਼ਤ ਪਰਤਾਈ।

ਡਾ. ਦਿਗੰਬਰ ਬਹੇੜਾ – ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ TB ਦੇ ਮਾਹਿਰ

ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ /ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤੇ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਡਾ. ਦਿਗੰਬਰ ਬਹੇੜਾ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ TB ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਮੁਕੁਟ ਮਿੰਜ – ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਰਜਨ

ਡਾ. ਮੁਕੁਟ ਮਿੰਜ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸਕਰ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਡਾ. ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਵਾੜੀ – ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਡਾਕਟਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਡਾ. ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਵਾੜੀ (ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ – 1992) ਨੇ ਓਰਲ ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।

ਡਾ. ਹਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ – ਪੇਡਿਆਟ੍ਰਿਕ ਡੈਂਟਿਸਟ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਾ. ਹਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ (ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ – 2007) ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।

National Doctor’s Day ਦੇ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਜਦਾ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸੀਹਾਵਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲੱਖਾਂ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਦਾਰੇ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।