ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰੰਗ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ—ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। “ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ” ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਥ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ’ ਵਿੱਚ, ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇਪਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
24 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 29 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਇਹ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਜੁੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਪੁਲਵਾਮਾ, ਅਨੰਤਨਾਗ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ 18 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਦੇ 120 ਨੌਜਵਾਨ- ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ- ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੁਪਨੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 12 ਟੀਮ ਲੀਡਰ ਵੀ ਸਨ।
ਹਰ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਹਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਉਹ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਕੂਨ ਦੇ ਪਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਝਲਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹ ਬੁਰਜ ਅਤੇ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਥੇ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ ਦੇਖਣਯੋਗ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਵੇਰਕਾ ਮਿਲਕ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਇਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਹਰ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਸੀ—ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖ਼ਾਸ ਸੀ। ਨਾਈਪਰ (NIPER) ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ—ਜਿਥੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਿੱਧਾ ਪਾ ਕੇ ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਖਤਾ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਬਣਾਏ।
MY Bharat ਕੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ 65% ਆਬਾਦੀ 35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2047 ਤੱਕ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ‘ਮੇਰਾ ਯੁਵਾ ਭਾਰਤ’ (MY Bharat) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ— ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸਾਰਥਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
31 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦਿਵਸ (ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਜਯੰਤੀ) ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ‘ਮਾਈ ਭਾਰਤ’, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸਿਖਲਾਈ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ-ਸੋਸਾਇਟੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਨਤਾ, ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਰਗੀਆਂ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ 15-29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 10-19 ਸਾਲ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਇਕੱਲਿਆਂ ਯੁਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ – ਸਥਾਨਕ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
MY Bharat ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ–CV ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ NSS, NYKS, ਸਕੂਲ–ਕਾਲਜ ਵਲੰਟੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਵਿਕਾਸ, ਸਫਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। MY Bharat ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਜਿਮ੍ਹੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ–ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, MY Bharat “ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸੇ ਜਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ” ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਈਵਾਲ, ਸਿਵਲ‑ਐਕਟਿਵ ਅਤੇ ਸੋਚ–ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਦੇ ਹਨ।
Leave a Comment