I. ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਅਸਾੜ ਦੀ ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ
“ਬਾਰਹ ਮਾਹਾ” (ਬਾਰਹ ਮਾਹਾ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਗ 133 ਤੋਂ 136 ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਚਨਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ” ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਰੂਪੀ ਲਾੜੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ – ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਸਰਵਉੱਚ ਹਸਤੀ, ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨਾ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
II. ਅਸਾੜ: ਮੀਂਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਝੁਲਸਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਮਹੀਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅਸਾੜ (ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ‘ਹਾੜ੍ਹ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ – ਤਾਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਤਾਂ ‘ਬਾਰਾਹ ਮਾਹਾ’ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਦਰਦ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਫੱਗਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਖਿੜਨ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਸਾਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਝੁਲਸਦੀ ਧਰਤੀ, ਬੇਅੰਤ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਚ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਬੈਠੀ ਆਤਮਾ ਰੂਪੀ ਲਾੜੀ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਸਾੜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸਹਿ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ‘ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਤਿੜਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਆਤਮਾ ਵੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਰੇ ਵਰਗੇ ਝੂਠੇ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸ ਤਪਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਪਉੜੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ – ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਤਾਂਘ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
III. ਅਸਾੜ ਦੇ ਸਬਕ: ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਜਲਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਠੰਢਕ ਤੱਕ
ਆਓ ਹੁਣ ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਨਕ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾੜ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਰਚਿਤ ਬਾਣੀ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਦਰ-ਲਾਈਨ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ।
- ਆਸਾੜੁ ਤਪੰਦਾ ਤਿਸੁ ਲਗੈ ਹਰਿ ਨਾਹੁ ਨ ਜਿੰਨਾ ਪਾਸਿ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਅਸਾੜ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। - ਜਗਜੀਵਨ ਪੁਰਖੁ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਮਾਣਸ ਸੰਦੀ ਆਸ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ – ਜੋ ਹਸਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਸਰੋਤ ਹੈ – ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਟਿਕਾ ਲਿਆ ਹੈ। - ਦੁਯੈ ਭਾਇ ਵਿਗੁਚੀਐ ਗਲਿ ਪਈਸੁ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਦਵੈਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਚ ਮੌਤ ਦਾ ਫੰਦਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। - ਜੇਹਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਮਥੈ ਜੋ ਲਿਖਿਆਸੁ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬੀਜੋਗੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਢੋਗੇ; ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। - ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਣੀ ਪਛੁਤਾਣੀ ਉਠਿ ਚਲੀ ਗਈ ਨਿਰਾਸ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰਾਤ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਮੀਦ ਦੇ। - ਜਿਨ ਕੌ ਸਾਧੂ ਭੇਟੀਐ ਸੋ ਦਰਗਹ ਹੋਇ ਖਲਾਸੁ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। - ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੀ ਤੇਰੇ ਦਰਸਨ ਹੋਇ ਪਿਆਸ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖਸ਼ੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਿਆਸਾ ਰਹਾਂ। - ਪ੍ਰਭ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ – ਇਹ ਨਾਨਕ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ। - ਆਸਾੜੁ ਸੁਹੰਦਾ ਤਿਸੁ ਲਗੈ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਹਰਿ ਚਰਣ ਨਿਵਾਸ ॥੫॥
ਅਨੁਵਾਦ: ਅਸਾੜ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ||5||
IV. ‘ਬਾਰਾਹ ਮਹਾ ਪਾਠ’ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ‘ਅਸਾੜ’ ਦਾ ਸਥਾਨ
ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਸਾੜ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਫੱਗਣ ਦੀ ਹਲਕੀ ਨਿੱਘ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰ, ਅਤੇ ਚੇਤ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਲੰਡਰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਅਸਾੜ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਰੂਪੀ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਸਬਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਰਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਮਨੁੱਖੀ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਸਹਾਰੇ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਜਾਂ ਛਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਪਉੜੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਵਿਰਲਾਪ ਨਾਲ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਆਖਰੀ ਪੰਗਤੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਪਰ ਡੂੰਘਾ ਨੁਕਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਉਹ ਤਪਦਾ ਮਹੀਨਾ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ “ਸੁਹਾਵਣਾ” – ਭਾਵ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਾਹਰੀ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ; ਜੋ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਠੰਢਕ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਬਾਰਾ ਮਾਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ: ਬਾਹਰੀ ਹਾਲਾਤ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਬੰਧ ਜਾਂ ਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
V. ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ: ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਸ ‘ਪੌੜੀ’ (ਪਵਿੱਤਰ ਛੰਦ) ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਢੁਕਵਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਸਾੜ – ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ‘ਹਾੜ੍ਹ’ – ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ; ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਰੋਕ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਪਿਆਸ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ ਸੱਤਵੀਂ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ – ਯਾਨੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤਾਂਘ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ।
ਜਿਵੇਂ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਝੁਲਸੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਰੂਹ ਰੂਪੀ ਲਾੜੀ- ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਠੰਢਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਦਾ ਵੀ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਡੂੰਘੀ ਪਿਆਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਅਰਦਾਸ” (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ) ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ।
VI. ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਸਾੜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਸਾਡੇ ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਡੂੰਘੀ ਤਾਂਘ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਲਈ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੌਵੀਂ ਆਇਤ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ: ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਮਹੀਨਾ ਵੀ “ਸੁਹਾਵਣਾ” ਅਤੇ ਸੁਖਦ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ – ਜਦੋਂ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ
Leave a Comment