ਨੀਲੇ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਜਾਂਬਾਜ਼ ਯੋਧਾ: ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ AP ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਿਸਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਡਾਣ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਢਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਹੌਸਲੇ, ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (AP Singh) ਹਨ। ਨੀਲੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ 5,000 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਉਡਾਣ ਅਨੁਭਵ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦਲੇਰ ਯੋਧੇ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਗਰਜ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ‘ਤੇਜਸ’ (LCA Tejas) ਵਰਗੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ, ਉਹ 28ਵੇਂ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਿਰੰਗੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਫ਼ੌਜੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫ਼ਰ

ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਕਤੂਬਰ 1964 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਤੀ ਲਗਾਵ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ (NDA) ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। NDA ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 21 ਦਸੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਫਾਈਟਰ ਸਟ੍ਰੀਮ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਸਟਾਫ਼ ਕਾਲਜ, ਵਲਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਉੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।

ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਡਾਣ ਦਾ ਲੰਮਾ ਤਜ਼ਰਬਾ 

ਏ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫਾਈਟਰ ਪਾਇਲਟ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੁਆਲੀਫਾਈਡ ਫਲਾਇੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਪਾਇਲਟ (Experimental Test Pilot) ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੜਾਕੂ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਉਡਾਣ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਮਿਗ-21 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਗ-29 ਅਤੇ ਸੁਖੋਈ ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁਹਾਰਤ ਨੇ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਜੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਮ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਤੇਜਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰੱਖਿਆ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਏ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਦੇਸੀ (ਸਵਦੇਸ਼ੀ) ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਬਣੇ ਲਾਈਟ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ‘LCA Tejas’ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਲਾਈਟ ਟੈਸਟ ਸੈਂਟਰ (NFTC) ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਫਲਾਈਟ ਟੈਸਟ) ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਜਸ ਦੀ ਉਡਾਣ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਮਾਸਕੋ (ਰੂਸ) ਵਿਖੇ ਮਿਗ-29 ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟਾਂ ਦੀ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ‘ਚ ਮਿਸਾਲੀ ਤਕਨੀਕੀ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਅਹਿਮ ਕਮਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ

ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੱਕ ਹਰ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਿਗ-27 Squadron ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਬੇਸ ਦੇ ਏਅਰ ਅਫ਼ਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ (AOC) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਏਅਰ ਸਟਾਫ਼ ਅਫ਼ਸਰ (SASO) ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਏਅਰ ਅਫ਼ਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ (AOC-in-C) ਬਣੇ। ਫਰਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਈਸ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਏਅਰ ਸਟਾਫ਼ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ, ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਸਤੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ 28ਵੇਂ ਮੁਖੀ (ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਏਅਰ ਸਟਾਫ਼) ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ। 

ਜੰਗੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਗਵਾਈ

ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਜੰਗੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸ ‘ਤਰੰਗ ਸ਼ਕਤੀ’ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੋਹਰੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਸਰਹੱਦ ਅਭੇਦ ਰਹੇ।

ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਸੋਚ

ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਏ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ‘ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਹਮਾਇਤੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ, ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪਸ ਅਤੇ DRDO ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਵੀਂਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਟੀਲਥ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ (AMCA) ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

ਦੇਸ਼ ਲਈ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬੇਮਿਸਾਲ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ‘ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ’ (PVSM) ਅਤੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ‘ਅਤੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ’ (AVSM) ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਹਨ।

ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਰਧਾਰਤ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਭਾਰਤੀ  ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਨੇ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਰਹੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਤਕਨੀਕੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਇਲਟਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਮਿਆਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।